Pocenie się jest naturalnym mechanizmem, który pomaga organizmowi regulować temperaturę. Problem zaczyna się wtedy, gdy pot pojawia się w ilości nieproporcjonalnej do temperatury, aktywności fizycznej czy poziomu stresu i zaczyna realnie wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Mokre ślady na ubraniach, konieczność kilkukrotnej zmiany koszuli w ciągu dnia, unikanie jasnych lub obcisłych ubrań czy ciągła kontrola tego, czy pot jest widoczny – mogą świadczyć o nadpotliwości pach.
Dla wielu osób pierwszym rozwiązaniem jest mocniejszy antyperspirant. Co jednak zrobić, kiedy kolejne preparaty nie przynoszą oczekiwanego efektu?
Nadmierne pocenie się czy nadpotliwość?
Nie każde intensywne pocenie oznacza chorobę. Większa ilość potu może pojawiać się podczas wysiłku fizycznego, upału, silnych emocji czy stresu. Jest to fizjologiczna reakcja organizmu.
O nadpotliwości mówimy natomiast wtedy, gdy wydzielanie potu staje się nadmierne w stosunku do rzeczywistych potrzeb organizmu i zaczyna utrudniać normalne funkcjonowanie.
Nadpotliwość może dotyczyć między innymi:
- pach,
- dłoni,
- stóp,
- twarzy i głowy,
- kilku obszarów jednocześnie.
W przypadku tzw. pierwotnej nadpotliwości ogniskowej problem zazwyczaj dotyczy określonych części ciała i nie wynika bezpośrednio z innej choroby. Istnieje również nadpotliwość wtórna, która może towarzyszyć niektórym chorobom, zmianom hormonalnym lub być związana z przyjmowanymi lekami.
Dlatego przed rozpoczęciem leczenia istotna jest konsultacja lekarska i ocena charakteru problemu.
Jak rozpoznać, że antyperspirant to za mało?
Dobre preparaty przeciwpotowe mogą skutecznie ograniczać pocenie, szczególnie przy łagodniejszych objawach. W przypadku nasilonej nadpotliwości ich działanie może jednak okazać się niewystarczające.
Warto pomyśleć o konsultacji, jeśli:
- intensywne pocenie pojawia się również bez wysiłku fizycznego,
- ubrania szybko stają się mokre pod pachami,
- używanie antyperspirantów nie daje zadowalającego efektu,
- nadmierne pocenie wpływa na kontakty zawodowe lub towarzyskie,
- świadomie wybierasz ubrania, aby ukrywać ślady potu,
- problem powoduje stres, skrępowanie lub ogranicza aktywność,
- musisz kilka razy dziennie zmieniać ubranie lub odświeżać się.
W takich sytuacjach problem nie sprowadza się już wyłącznie do kwestii kosmetycznej.
Antyperspirant i dezodorant – to nie jest to samo
Warto również rozróżnić dwa często używane zamiennie produkty.
Dezodorant przede wszystkim ogranicza nieprzyjemny zapach. Nie musi znacząco zmniejszać samego wydzielania potu.
Antyperspirant zawiera natomiast substancje – najczęściej związki glinu – które czasowo ograniczają wydzielanie potu w miejscu zastosowania. Preparaty przeciwpotowe należą do podstawowych metod stosowanych przy nadmiernej potliwości.
Jeśli jednak prawidłowo stosowany preparat nie zapewnia wystarczającej kontroli objawów, lekarz może zaproponować inne metody postępowania.
Dlaczego nadpotliwość pach może być tak uciążliwa?
Z punktu widzenia medycznego nadpotliwość nie zawsze jest problemem poważnym. Z punktu widzenia pacjenta potrafi jednak bardzo mocno wpływać na jakość życia.
Osoba zmagająca się z nadmiernym poceniem może:
- unikać spotkań biznesowych,
- stresować się podczas wystąpień publicznych,
- rezygnować z określonych ubrań,
- ograniczać kontakty społeczne,
- kilka razy dziennie kontrolować wygląd odzieży,
- odczuwać silne skrępowanie podczas bliskiego kontaktu z innymi osobami.
Co więcej, sam stres związany z możliwością pojawienia się mokrych plam może jeszcze bardziej nasilać pocenie. Powstaje błędne koło: stres zwiększa pocenie, a pocenie zwiększa stres.
Dlatego leczenie nadpotliwości ma nie tylko zmniejszyć ilość wydzielanego potu. Jego celem jest również przywrócenie pacjentowi większego komfortu w codziennych sytuacjach.
Leczenie nadpotliwości pach toksyną botulinową
Jedną z metod stosowanych w leczeniu nasilonej nadpotliwości pach jest toksyna botulinowa typu A.
Jej zastosowanie w nadpotliwości nie ma związku z wygładzaniem zmarszczek. W tym przypadku wykorzystuje się zdolność toksyny botulinowej do czasowego ograniczania sygnałów nerwowych odpowiedzialnych za aktywację gruczołów potowych.
W praktyce preparat podawany jest śródskórnie w wielu punktach w obrębie leczonego obszaru.
Toksyna botulinowa ogranicza uwalnianie acetylocholiny w zakończeniach nerwowych odpowiedzialnych za pobudzanie gruczołów potowych. W efekcie gruczoły w leczonym obszarze produkują mniej potu. Preparaty zawierające onabotulinumtoxinA są stosowane m.in. w przypadku ciężkiej pierwotnej nadpotliwości pach, gdy leczenie miejscowe nie daje odpowiedniego efektu.
Jak wygląda zabieg leczenia nadpotliwości pach?
Pierwszym etapem powinna być konsultacja lekarska.
Lekarz przeprowadza wywiad, ocenia nasilenie problemu oraz sprawdza, czy istnieją przeciwwskazania do wykonania procedury.
Następnie wyznaczany jest obszar wymagający leczenia. Preparat podawany jest w odpowiednio rozmieszczonych punktach skóry pach.
Sama procedura wykonywana jest za pomocą cienkiej igły. W zależności od potrzeb pacjenta możliwe jest zastosowanie znieczulenia miejscowego.
Po zabiegu zazwyczaj nie jest potrzebna typowa rekonwalescencja i większość osób może wrócić do normalnej aktywności. Szczegółowe zalecenia po zabiegu zawsze powinny jednak wynikać z konsultacji z lekarzem wykonującym procedurę.
W Akademii Medycyny Estetycznej na Ursynowie zabieg leczenia nadpotliwości pach wykonywany jest po wcześniejszej kwalifikacji pacjenta.
Kiedy można zauważyć efekt?
Efekt leczenia toksyną botulinową nie pojawia się natychmiast.
Zmniejszenie potliwości jest zazwyczaj zauważalne w kolejnych dniach po zabiegu. American Academy of Dermatology wskazuje, że wielu pacjentów obserwuje zmniejszenie pocenia w ciągu około 7 – 10 dni.
Rezultat jest czasowy.
W zależności od indywidualnej reakcji organizmu efekt może utrzymywać się przez kilka miesięcy. AAD podaje, że po leczeniu pach pojedyncza terapia może zapewnić ograniczenie nadmiernego pocenia nawet przez około pół roku, przy czym rzeczywisty czas działania różni się między pacjentami.
Po stopniowym powrocie aktywności gruczołów potowych zabieg można – po ponownej kwalifikacji – wykonać ponownie.
Czy po zabiegu człowiek przestaje się pocić?
Nie.
Celem leczenia nie jest wyłączenie naturalnej termoregulacji całego organizmu. Toksyna botulinowa działa miejscowo, czyli przede wszystkim w obszarze, w którym została podana.
Pozostałe gruczoły potowe znajdujące się na powierzchni ciała nadal funkcjonują.
To ważne, ponieważ leczenie nadpotliwości pach nie oznacza „zablokowania pocenia całego organizmu”.
Czy każdy może wykonać zabieg?
Nie. Toksyna botulinowa jest produktem leczniczym, dlatego zabieg powinien być poprzedzony kwalifikacją medyczną.
Lekarz powinien wiedzieć m.in. o:
- aktualnym stanie zdrowia,
- przyjmowanych lekach,
- przebytych chorobach,
- chorobach dotyczących przewodnictwa nerwowo-mięśniowego,
- wcześniejszych zabiegach z wykorzystaniem toksyny botulinowej,
- zmianach zapalnych lub infekcjach w miejscu planowanego zabiegu,
- ciąży lub karmieniu piersią.
Jednym z przeciwwskazań wymienionych w dokumentacji produktu jest m.in. infekcja w planowanym miejscu podania oraz nadwrażliwość na składniki preparatu.
Ostateczna decyzja o wykonaniu zabiegu zawsze należy do lekarza po przeprowadzeniu wywiadu.
Kiedy nadmierne pocenie powinno skłonić do szerszej diagnostyki?
Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, w której nadpotliwość:
- pojawiła się nagle,
- dotyczy całego ciała,
- występuje intensywnie podczas snu,
- pojawiła się po rozpoczęciu przyjmowania nowych leków,
- towarzyszą jej inne niepokojące objawy.
Nadmierne pocenie może czasem występować jako objaw innych problemów zdrowotnych, dlatego w takich przypadkach nie powinno się ograniczać postępowania wyłącznie do zabiegowego zmniejszenia pocenia.
Najpierw trzeba ustalić potencjalną przyczynę.
Leczenie nadpotliwości pach w Warszawie – kiedy warto zgłosić się na konsultację?
Nie istnieje określona ilość potu, po której pacjent „musi” zdecydować się na leczenie.
Dobrym kryterium jest wpływ problemu na codzienne życie.
Jeżeli antyperspiranty przestały wystarczać, a nadmierne pocenie powoduje ciągłe skrępowanie, ogranicza wybór ubrań, przeszkadza w pracy albo wpływa na relacje z innymi osobami, warto porozmawiać z lekarzem o dostępnych możliwościach leczenia.
W Akademii Medycyny Estetycznej na warszawskim Ursynowie dostępne jest leczenie nadpotliwości pach toksyną botulinową. Podczas konsultacji lekarz ocenia charakter problemu i kwalifikuje pacjenta do odpowiedniego postępowania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy toksyna botulinowa na nadpotliwość działa od razu?
Nie. Pierwsze zmniejszenie potliwości pojawia się stopniowo, najczęściej w ciągu kilku – kilkunastu dni.
Jak długo działa zabieg na nadpotliwość pach?
Efekt jest czasowy i zwykle utrzymuje się przez kilka miesięcy. Długość działania jest indywidualna.
Czy po zabiegu pot zacznie wydzielać się mocniej w innym miejscu?
Toksyna botulinowa działa miejscowo w leczonym obszarze. Nie wyłącza mechanizmu pocenia całego organizmu.
Czy nadpotliwość pach można leczyć przez cały rok?
Kwalifikacja do zabiegu nie jest uzależniona wyłącznie od pory roku. Szczegółowy termin najlepiej ustalić podczas konsultacji.
Czy nadmierne pocenie może mieć przyczynę zdrowotną?
Tak. Szczególnie nagłe, uogólnione lub nocne pocenie może wymagać diagnostyki w kierunku przyczyn wtórnych.
Czy leczenie nadpotliwości toksyną botulinową jest zabiegiem medycyny estetycznej?
Toksyna botulinowa jest wykorzystywana zarówno w procedurach estetycznych, jak i w leczeniu określonych wskazań medycznych, w tym nadpotliwości.
